Vooroordelen in de klas
Leren kijken met een open blik.
Wat zie je als je denkt dat je iets zeker weet?
In deze HVO les van groep 7 en 8 draait het precies om die vraag. In twee bijzondere lessen over vooroordelen ontdekken kinderen niet alleen wat ze denken, maar vooral waarom ze dat denken.
Les 1: De mysterieuze verdachte
De les begint spannend, HVO docent Barbara leest een krantenbericht voor: er is een gevaarlijk persoon gezien in de buurt van de school.
De kinderen gaan meteen aan de slag:
- Hoe ziet deze persoon eruit?
- Is het een man of een vrouw?
- Welke kleding draagt hij of zij?
- Welke huidskleur heeft deze persoon?
Iedere leerling maakt een eigen ‘daderprofiel’. Waarom denk je dat een gevaarlijk persoon er zo uit ziet? Waar baseer je dat op?
Ik vind mensen soms eng, omdat ik ze nog niet ken.
Dan volgt de onthulling.
Eén voor één kijken de kinderen in een doos en zien zichzelf in een spiegel.
De verrassing is groot.
In gesprek: onze ‘gekleurde bril’
- Hoe zeker was je eigenlijk van jouw beeld?
- Waar kwam dat beeld vandaan?
- Waarom dachten we wat we dachten?
- Welke aannames maken we zonder dat we het doorhebben?
Kinderen ontdekken dat we allemaal kijken door een soort ‘gekleurde bril’, gevormd door ervaringen, verhalen en beelden uit onze omgeving.
Ze oefenen iets heel belangrijks:
- het eerste oordeel even uitstellen
- nieuwsgierig blijven naar de ander
- het oordeel bijstellen
Les 2: Hoe zie jij de ander… en jezelf?
In de tweede les staat een nieuwe vraag centraal:
met welke bril kijk jij naar anderen en hoe kijken anderen naar jou?
De leerlingen vullen een getekende bril in:
Linkerglas:
“Dit is het vooroordeel dat anderen over mij hebben”
Rechterglas:
“Dit ben ik echt, dit zie je pas als je me leert kennen”
“Hoe zie jij mij eigenlijk?", vroegen een aantal leerlingen aan elkaar. Dit is voor 7 en 8 een steeds belangrijker wordende vraag. Dat levert waardevolle inzichten op.
Mensen vinden mij soms irritant maar eigenlijk ben ik lief. Soms maak ik liever grappen als ik mensen nog niet ken.
Kinderen ontdekken dat:
- anderen soms snel een label plakken
- er verschil zit tussen buitenkant en binnenkant
- je zelf invloed hebt op hoe je naar anderen kijkt
Wat leren kinderen hiervan?
Deze lessen gaan over veel meer dan vooroordelen alleen.
Bij Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO) leren kinderen:
- bewust worden van hun eigen gedachten
- luisteren naar anderen
- respectvol omgaan met verschillen
- ontdekken wie ze zelf zijn
Vanuit een humanistische levensbeschouwing staat daarbij centraal:
- zelf nadenken
- verantwoordelijkheid nemen
- openstaan voor de ander
Waarom dit belangrijk is
In een wereld waarin we snel oordelen en etiketten plakken, is het waardevol dat kinderen ontdekken dat:
- niet alles wat je denkt klopt
- er altijd meer te ontdekken is
- iedereen meer is dan een eerste indruk
Of zoals we in de klas zeggen:
zet af en toe je bril even af en kijk opnieuw.