vorming
 
HVO
vorming
Levensbeschouwing en humanisme - voetnoten
HVO
vorming
humanistisch vormingsonderwijs 
levensbeschouwing
onderzoek en literatuur 
symposia 
projecten en events 
lesmateriaal 
 
 

1.  Website humanistisch archief: http://archief.uvh.nl/ 25-10-2005.

2.  De omschrijving van termen en indeling in aspecten is grotendeels gebaseerd op het stuk Aanzet tot het onderzoeksprogramma van de Capaciteitsgroep Zingeving en Levensbeschouwing  (8 maart 2004, Adri Smaling).

3.  De vijf inhoudelijke dimensies die wij hier onderscheiden, kunnen ook terug gevonden worden bij Elders (1999). Hij spreekt over zeven sleutels tot levensbeschouwingen, die gepaard gaan met zeven vragen. Twee vragen zijn epistemologisch van aard, twee vragen zijn ontologisch van aard, twee vragen zijn normatief van aard en één vraag betreft de methodos. Deze methodos komt bij ons overeen met twee onderdelen van de vijf functiedimensies: verwerving en verwerking, en cultivering.

4.  Zo spreekt Skolimowski (1993) bijvoorbeeld over ecologische spiritualiteit, waarin de aarde zelf als sacraal wordt ervaren.

5.  Goudsblom, J. (1985), Levensbeschouwing en sociologie. Sociologisch Tijdschrift, jrg. 12, nr. 1, 3-21.p.9.

6.  De vijf dimensies van het functionele betekenisaspect komen overeen met de dimensies die door (Hijmans, 1994; zie ook Hijmans & Smaling, 1997) op empirische gronden worden onderscheiden. De eerste dimensie duidt zij echter aan als cognitief-reflectieve dimensie. Omdat wij die typering betrekken op de hoofdbetekenis van een levensbeschouwing, verkiezen we hier de specifieke functiedimensie anders aan te duiden. Maar ook Hijmans lijkt hier levensbeschouwing als bron van en interpretatiekader voor zingeving voorop te stellen. Bij de overige vier dimensies zullen we, in toevoeging op Hijmans, bovendien ook  aan Baumeister (1991) en Mooren (1998) refereren.

7.  Zoals al eerder gezegd: deze basisbehoefte, ‘the need for comprehensibility’, voegt Mooren (1998) toe aan de vier basisbehoeften voor betekenis die Baumeister (1991) onderscheidt: ‘the need for value (or justification), the need for purpose, the need for efficacy  and the need for self-value’. We kunnen deze ‘needs’ moeiteloos onderbrengen bij de functionele betekenissen van levensbeschouwing. Overigens kan o.i. aan deze vijf behoeften minstens nog een zesde, belangrijke behoefte expliciet worden toegevoegd: de behoefte aan verbondenheid met een ander (zie paragraaf 1.2). Ook deze sociale behoefte kan mede door een levensbeschouwing bevredigd worden.

8.  Schepper, J. de, Levensbeschouwing ontwikkelen. Hilversum: Kwintessens, 2004 p.60.

9.  Marett, Robert, Faith, hope and charity in primitive religion. Oxford Clarendon Press, 1932.

10.  Borg, M.B.ter (1996), Het geloof der goddelozen. Ten Have, Baarn.

11.  Derkx, P. (1993), Wat is humanisme? Hoofdlijnen in de Europese humanistische tradite en hun actuele betekenis. In: P.Cliteur & D. van Houten (red.), Humanisme. Theorie en praktijk. Utrecht: De Tijdstroom.

12.  Pleidooi voor een landelijke invoering van het vak levensbeschouwing op alle scholen voor het voortgezet onderwijs. Gezamenlijk standpunt van de VDL, de VGL en het PSC HVO (vanaf 2004 Stichting HVO). Spirit in Education, 2003.



afdrukken
   

<terug | agenda | publicaties | zoeken | sitemap | contact | disclaimer