Onderwijs, en met name openbaar onderwijs, is in de visie van de auteurs gericht op maatschappelijke voorbereiding, actieve pluriformiteit en actieve participatie van leerlingen. Op deze wijze bevordert de school een actief burgerschap. 

Scholen, ook openbare scholen, kunnen meer dan voorheen een eigen pedagogische identiteit ontwikkelen. Het boek laat zien dat scholen levendige gemeenschappen zijn waarin leerlingen, ouders en leraren samen vorm kunnen geven aan waardevormend onderwijs.
Scholen kunnen levensbeschouwelijke keuzevakken aanbieden als humanistisch vormingsonderwijs en godsdienst. Uit een recent onderzoek naar de aandacht voor geestelijke stromingen in het basisonderwijs blijkt dat scholen leerlingen kennis willen bijbrengen, maar ook begrip voor andere geestelijke stromingen. Het zijn met name de scholen die zowel levensbeschouwelijke keuzevakken aanbieden als aandacht besteden aan geestelijke stromingen in de vakken, die sterk gericht zijn op opvoedingsidealen op het gebied van maatschappelijke voorbereiding.

Het boek wil een bijdrage leveren aan meer democratische vorming in scholen, meer betekenisvol leren voor leerlingen, een grotere pedagogische professionaliteit van leraren, een betere samenwerking tussen ouders en leraren, en een pedagogiesering van de samenleving.

Wiel Veugelers is als bijzonder hoogleraar Educatie en HVO verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek en als docent en onderzoeker verbonden aan het Instituut voor de Lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam.
Ewoud de Kat is als onderzoeker verbonden aan het SCO-Kohnstamm Instituut en het Instituut voor de Lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam.

Wiel Veugelers & Ewoud de Kat
Identiteitsontwikkelling in het openbaar onderwijs
Uitgeverij Garant, Antwerpen-Apeldoorn, 2005
ISBN 90 441 1755 6