Straks in de Ridderzaal gaat Jasmijn het gedicht voorlezen dat ze heeft geschreven tijdens het bezoek van een veteraan aan haar groep 8. Kayleigh overweegt een carrière in het leger en is derhalve een geschikte mede-kandidaat voor dit uitje. Kan ze vast wat sfeer opsnuiven. Ondertussen staan we nog steeds op het station. Onze trein heeft een onbekende vertraging. Ik heb deze reis met militaire precisie gepland en voel me bezwaard ten opzichte van de mensen van de organisatie. Zij hebben me zo op het hart gedrukt op tijd te zijn. De meeste andere schoolkinderen die deze dag bijwonen, komen met een bus uit het oosten van het land. Alleen wij reizen zelfstandig per trein. Veel later dan gepland zijn we op station Zoetermeer. Daar gaan de treindeuren wel open, maar niet meer dicht. Het is stralend weer en wij zijn niet bang van een beetje wind, echter… regels zijn regels. De NS waakt over onze veiligheid. Alle deuren worden handmatig gesloten en pas dan boemelen we naar Den Haag.

"Weet jij hoe we moeten lopen?" Ik roep alleen maar: "Volg mij." ‘Ik val aan!’ laat ik maar weg, we leven tenslotte in vredestijd en als ik me goed herinner is het met Karel Doorman niet goed afgelopen.
We racen langs de straat en plots zijn we er. Onze namen worden gecontroleerd, onze tassen doorgelicht en dan mogen we naar binnen. We steken de koppen even bij elkaar. Kent Jasmijn haar gedicht? Moet er nog iemand plassen? Daar gaan we! Wat een uniformen en ze springen allemaal voor ons in de houding. Of zou dat voor de generaal zijn die ik me herinner van de parlementaire enquête over Screbrenica? Onzin, ze staan in de houding voor alle veteranen, zoals de adjudant die bij ons in de klas is geweest en voor wie oorlog anders is geworden dan een spannend jongensboek.
Zijn verhaal dringt zich op dat moment sterk aan me op en ik besef opeens dat de aanleiding voor deze dag eigenlijk het bankroet is van onze politiek. We zijn er met praten niet uitgekomen. De diplomatie heeft gefaald. In Korea, destijds. In Irak, nu. En dan gaan we (jonge) mensen op pad sturen. Met een verheven boodschap, met een al dan niet sluitend mandaat, met al dan niet voldoende wapens. En dan….
Ik moet nog vaker tegen de leerlingen zeggen dat geweld nooit een blijvende oplossing is. En als ze niet willen luisteren, dan rám ik het er wel in. Als ik niet oppas ga ik hier ter plekke staan lachen of huilen om mezelf en deze maskerade.
Kayleigh zet me weer op mijn voeten. "Zie jij onze veteraan?" Ik zie hem niet maar we kijken naar hem uit.

Jasmijn doet het geweldig. Rustig en duidelijk leest ze voor. We zien Willem-Alexander en Premier Balkenende en luisteren naar hun toespraken. We maken een praatje met de veteranen die naast ons zitten. We krijgen broodjes en iets te drinken. De meiden gaan op de foto met de troon op de achtergrond. En dan piepen we er tussen uit. Het is veel te mooi weer om binnen te zitten. We gaan nog even naar het Malieveld waar van alles te doen schijnt. Tijdens de wandeling luister ik naar het gebabbel van Kayleigh en Jasmijn. Ze bespreken in klare taal hun ervaringen tot nog toe. "Wat ziet WA er oud uit voor een vader van twee jonge kinderen en Balkenende is eigenlijk maar een lulletje. Ik deed het best goed, vonden jullie niet?"

Op het Malieveld klimmen ze op een tank. Ze observeren groepen militairen die zich gereed maken voor de parade. Zouden die wapens echt zijn? Ze kijken vragend naar mij. Geen idee. We gaan het vragen. De wapens zijn echt maar voor deze gelegenheid niet geladen. Ze speculeren over de toestand van een vrouw die stuiptrekkend langs de kant ligt en wordt bijgestaan door twee EHBO-ers.
We mogen twee politiepaarden aaien en we doen ons verhaal aan hun berijders over het hoe en waarom van onze aanwezigheid op deze dag. Nu willen de agenten Jasmijns gedicht lezen en ze krijgt veel complimenten.
Ze zetten mij op de foto bij een landingsvaartuig. Echt een voertuig dat bij me past. Ik word al zeeziek in een roeiboot. Maar ik moet niet zeuren. "Jij moet ook een aandenken hebben." "Kayleigh", vraag ik, "wil je nog naar een voorlichtingstent? Bij welk onderdeel wil je eigenlijk, de landmacht?" "Ik weet het niet", zegt Kayleigh tot mijn grote opluchting. "Er zijn zoveel leuke banen in de wereld. Zullen we naar huis gaan? Eigenlijk vind ik alles saai."
"Vet saai!" zegt Jasmijn, "Opschieten! Ik wil straks nog langs school om alles te vertellen. Zou de trein nu op tijd zijn?"

Bedankt meiden, dat ik drie jaar jullie juf mocht zijn. Voor jullie intelligentie, voor jullie lef en nuchterheid. Bedankt voor deze onvergetelijke dag.
Met jullie zie ik de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Heleen Blaazer
zomer 2006


Veteranen

Zij hebben gestrijd
zij hebben deel van het land bevrijd.
Er is op hun geschoten
De doden liggen overal in de straten en goten
maar dankzij hun is er vrijheid.
Niemand die lijdt.
Van de oorlog verlost
af en toe post.
Erge beelden in je gedachten gegrift.
Je wordt ervan geschift
thuis voor de familie geen fun
Vrede dankzij hun

Jasmijn van Bilsen

Uit: Verhalen uit scholen, ontmoetingen met veteranen
© Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) Enschede; 2006

Veteraan in de klas

Veteraan in de klas,
Over menselijkheid in een onmenselijke situatie
Over een oorlog die in niets lijkt op wat we zien in de bioscoop
Over defensie en de politiek
Over moslims en christenen
Over de beslissingen van de Verenigde Naties
Over de luchtsteun die uitbleef
Over de rol van de media
Over hinderlagen en douchen met slootwater
Over je rantsoen delen met mensen die honger hebben
Over de geur van dood en verderf
Over wapens en de mensen die ze dragen
Over de mijnen die lijken op colablikjes
Over de invalide kinderen
Over schieten of beschoten worden
Over moed en moederinstinct
Over buren die elkaar gaan haten
Over vrede en hoe lang dat nog duren zal
Over thuis komen en een lintje krijgen
Over je leven weer oppakken
Over hulp zoeken en je kleindochter
Over wat je wel en nog niet durft te voelen
Over dat wat je nooit vergeten zal.

Heleen Blaazer
Vakdocent humanistisch vormingsonderwijs

Uit: Verhalen uit scholen, ontmoetingen met veteranen
© Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) Enschede; 2006

Op de foto: Jasmijn, Kayleigh en een veteraan