Workshop Scammen, hacken, flames, grooming, cyberpesten
1 op de 5 kinderen heeft te maken met digitaal pesten. Het is van belang dat ouders en school betrokkenheid tonen bij deze vorm van pesten. Als hier geen aandacht aan wordt geschonken, kunnen de kinderen ongeremd experimenteren in een wereld die zij alleen kennen. Leraren hvo kunnen een belangrijke taak vervullen door de belevenissen op het internet samen met de kinderen te bespreken en hier lessen aan te wijden, bijvoorbeeld over nettiquette (etiquette voor het gebruik van het internet) en privacy (wat laat je wel en niet zien van jezelf).
Meer informatie: http://www.pestweb.nl/

Workshop Virtuele vorming en hvo
Na een korte inleiding over de uitkomsten van haar werkstuk over kinderen van de basisschool en de virtuele wereld (zie hiervoor haar artikel in HVO Nieuws voorjaar 2008 p.10/11), zet Bregje de aanwezigen in vier groepen van vier personen aan het werk. Bij het indelen van de groepjes let ze erop dat in elk groepje iemand zit die ervaring heeft met het onderwerp van de opdracht. Er zijn vier opdrachten: 1. het internet als wereldpodium/YouTube, 2. de toegankelijkheid van internet, 3. profielsites/Hyves/CU2/HabboHotel en 4. contact, (internet)vriendschap/e-mail/MSN/chatten.
Dan volgt een periode van stilte waarin men de opdracht leest (heel duidelijk door Bregje op papier gezet). Vervolgens klinkt er een enthousiast geroezemoes: leraren hvo die met elkaar ideeën voor lessen bedenken.
Een evaluerende opmerking van een van de deelnemers: "Eigenlijk zouden we dat vaker moeten doen: met een aantal leraren hvo een dag bij elkaar komen en samen lessen over een bepaald onderwerp maken."
- U kunt de handout van Bregje over de vier opdrachten downloaden via de volgende linken: opdrachtblad Virtuele Vorming en hvo.pdf (63kB) of opdrachtblad Virtuele Vorming en hvo.doc (100kB).

Workshop Digitale identiteit binnen het onderwijs
In de workshop van Freek Zwanenberg kwam met name naar voren dat kinderen in de leeftijd tot 13 á 14 jaar onvoldoende doordrongen zijn (zich bewust kunnen zijn) van de mogelijke gevaren van een digitale identiteit. Door deze identiteit kunnen nog na vele jaren (onbedoelde) gegevens op het internet te achterhalen zijn door anderen. Daarom is het noodzaak dat leerlingen ‘mediawijs’ worden in het gebruik van internet, dat wil zeggen kritisch leren kijken naar ‘hun digitale ik’. Freek heeft dergelijke lessen gemaakt en hierover is meer informatie beschikbaar via zijn website www.freekzwanenberg.nl. Een must omdat alle kinderen op internet zitten en hun ouders vaak niet weten wat ze daar doen. Verder thema’s die van belang zijn: sex op internet, communicatie via internet en welk imago zet je van jezelf op internet.
- Meer is te lezen in zijn artikel in HVO Nieuws voorjaar 2008 p.14/15.
- Handouts van Freek: Concrete lesideeën over mediawijsheid en Richtlijnen voor docent mediawijsheid

Workshop Emoticons
Mensen van nu willen zelf kiezen, vormgeven, een eigen identiteit hebben en deel uitmaken van een groter geheel: ergens bijhoren en krachten bundelen. Internet biedt dit allemaal. Tijdens de discussie die plaatsvond in de workshop Emoticons, kwam naar voren dat het internet het middel bij uitstek is om zelf zin te geven aan het eigen leven en dat van anderen. Waar de van oudsher bekende systemen die daaraan invulling gaven, aan betekenis afnemen (godsdiensten) vindt de moderne mens anno 2000…. een antwoord op zijn zoektocht naar richting, betekenis en vooral zelfverwerkelijking op het internet. Wij willen zelf vormgeven en de vrijheid hebben te kiezen. Ook in de vertaling naar producten is deze tendens terug te vinden en speelt de economie daarop in. Denk aan de WII spelcomputer, de senseo met al zijn smaakjes, de creditcard waarmee je bij elke handeling bijdraagt aan het planten van een bos. Allemaal heel erg NU en een ontwikkeling die voortborduurt op de ingeslagen weg van het individualisme, de moderniteit en de technische mogelijkheid wereldwijde verbondenheid vorm te geven.
In de documentaire Emoticons zie je jongeren betekenisvolle uitwisselingen hebben rondom levensvragen en ‘een rol spelen’ in een groter spel. Er worden contacten gemaakt op basis van gedeelde interesses. Als je er op school niet bij hoort, kan het op internet wellicht wel lukken ergens  bij te horen. Het gevoel hebben ergens bij te horen is van groot belang om te kunnen komen tot een beeld van jezelf en de plek die je kunt innemen in de wereld daarbuiten. Als het lukt naast alle kansen die het internet hierop biedt de daar opgedane vaardigheden en zelfbevestiging in het dagelijkse leven ook te blijven beleven, is het internet een prachtig middel om voor de mensen van morgen een bijdrage te leveren aan hun ontwikkeling tot zelfstandig denkende, verantwoording nemende deelnemers aan de maatschappij.