Een drieledige opdracht: een folder voor kinderen, een schoolkrantartikel voor ouders en het artikel 'HVO als haarlemmerolie?' - Margreet Blom

Omdat ik moeilijk kon kiezen heb ik een drieledige eindopdracht gedaan. Ik ben begonnen met het maken van een folder voor kinderen die voor hvo kunnen gaan kiezen, omdat ik die nog niet tegengekomen was. Het moest heel kernachtig worden, zodat ik meer schrapte dan schreef. Ik kwam erachter, ook met het zoeken en maken van een illustratie, dat ik het precies passend wilde hebben bij wat ik er  persoonlijk mee wilde overbrengen.  Daarnaast heb ik een schoolkrantartikel geschreven voor ouders in mijn eigen stijl. Als derde heb ik mij verdiept in een onderwerp waarover ik wel de klok had horen luiden maar de klepel nog niet gevonden had: burgerschapsvorming in relatie tot hvo in het artikel ‘HVO als haarlemmerolie?’ Uit de literatuur en publicaties werd  me duidelijk dat hvo globaal aan dezelfde doelen werkt als burgerschapsvorming dat doet, waarbij er bij hvo wel een veel belangrijker accent ligt op de identiteitsontwikkeling als ontwikkelingsgebied. De voor hvo kenmerkende specifieke open leraarhouding  stimuleert de motivatie, het willen meedoen van kinderen. Dit laatste vond ik een eye-opener voor mogelijkheden tot samenwerking met scholen op het gebied van burgerschapsvorming.
(Opleiding Groningen, juni 2007, e-mail: margreetblom@hetnet.nl)

'Blij met je lijf' - Anoeska Boiten
Hoe kan bij jongeren van 10-12 jaar worden voorkomen dat zij een negatief lichaamsbeeld ontwikkelen?' 

Wat zou je het liefst willen veranderen in het leven? Dat was de vraag die ik stelde aan leerlingen van een groep 7 tijdens de hvo-les. De antwoorden van vier van de meisjes uit de klas gaven stof tot nadenken. Ze wilden het liefst iets aan hun lichaam veranderen. Opmerkelijk, vond ik. De één zag er nog leuker uit dan de ander! Vanuit mijn eigen ervaringen weet ik, dat het hebben van een positief lichaamsbeeld van belang is om gelukkig te kunnen leven. Is het niet vanzelfsprekend dat een kind blij is met zijn lichaam? Welke rol spelen ouders, leeftijdgenoten en de media hierin? En wat zijn de gevolgen van de antwoorden op deze vragen voor de alledaagse praktijk van de lessen hvo?
(Opleiding Utrecht, juni 2007, e-mail: anoeska.si@hotmail.com)

'De V van HVO' - Rolinka Bouwmeester
Hoe geeft hvo aandacht aan de vormingsgebieden in de lessen?

In dit werkstuk beschrijf ik wat de vormingsdoelen van het hvo in het primair onderwijs zijn en betekenen. Ik probeer duidelijk te maken hoe aan deze doelen in de hvo-les invulling wordt gegeven.
Tijdens de tweejarige opleiding hvo en levensbeschouwing heb ik het moeilijk gevonden om te ontdekken en te formuleren wat hvo kan betekenen voor kinderen en wat mijn visie op het vak is. Daarom heb ik als onderwerp de vormingsdoelen van hvo gekozen, om zelf meer duidelijkheid te krijgen over de waarde en betekenis van het vak hvo in het openbaar onderwijs. Om het werkstuk te schrijven heb ik literatuur bestudeerd en gesprekken gevoerd met een aantal leerkrachten.
(Opleiding Groningen, juni 2007, email: rabouwmeester@hotmail.com)

'Meervoudige intelligenties' - Inge Breedveld
Een onderzoek naar de talentontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs

In dit werkstuk heb ik onderzocht hoe je talent bij basisschoolleerlingen kunt ontdekken en hoe je hun talent leidraad kunt laten zijn in hun ontwikkeling. Vervolgens heb ik stilgestaan bij de rol die hvo kan spelen bij talentontwikkeling van basisschoolleerlingen. Ik heb ervoor gekozen om me te verdiepen in de theorie en methodiek van Meervoudige Intelligenties (MI).
Aan bod komen: wat is talent en wat is intelligentie; een beschrijving van de theorie van MI volgens de Amerikaanse psycholoog Howard Gardner en de acht intelligenties; MI op Amerikaanse scholen; de onderwijsmethodiek van MI. Voorts verbind ik de theorie van de drie hoofdvakken van de opleiding HVO - humanistiek, pedagogiek en didactiek - aan MI.
(Opleiding Utrecht, juni 2007, e-mail: inge@peperprojecten.nl)

'Leerlingen online' - Bregje de Laat
Wat betekent het internet in het leven van kinderen en hoe kan het hvo daarop inspelen? Welke thema's met betrekking tot internet kunnen in de lessen behandeld worden en hoe zou het hvo het internet op kunnen?

De opkomst van het internet betekent ook het ontstaan van een nieuwe virtuele werkelijkheid. Alle kinderen gebruiken tegenwoordig internet en ik vind het belangrijk dat ouders en leerkrachten weten en begrijpen wat ze er doen zodat de kinderen hier goed in begeleid kunnen worden en hun moreel bewustzijn kunnen ontwikkelen. Ik heb daarom onderzocht hoe kinderen het internet gebruiken, wat de effecten daarvan zijn en welke verantwoordelijkheid opvoeders er vervolgens in kunnen nemen. Binnen de hvo-lessen kan dan aandacht besteed worden aan morele onderwerpen zoals internetvriendschap, webpesten, anonimiteit, vertrouwen en ander internetgedrag. Kortom, hoe moet je omgaan met het internet, met anderen en met jezelf op het internet? Ook heb ik gekeken of het hvo eventueel online kan gaan door middel van een eigen website voor kinderen of via een bestaande kindersite en waar zo’n site dan aan moet voldoen.
(Opleiding Utrecht, juni 2007, e-mail: bregje.colen@zonnet.nl)

'Sprookjes in hvo' - Miranda Vos
Kun je van je leven een sprookje maken?

Toen ik in het eerste jaar zat van de opleiding tot leerkracht hvo en levensbeschouwing, was één van de opdrachten om een sprookje te schrijven over je eigen jeugd. Op dat moment vond ik mijn jeugd niet echt een sprookje, maar gaandeweg dat jaar heb ik me gerealiseerd dat ik ben geworden wie ik ben dankzij diezelfde jeugd en dat mijn jeugd net als in een sprookje best heel goed is verdergegaan.
Verder heb ik in de afgelopen twee jaar geleerd, dat wat je meemaakt in je jeugd weliswaar mede bepaald wie je bent, maar dat je zelf bepaalt welke beslissingen je neemt in je verdere leven, om te maken van het leven wat je zelf wilt. Het sprookje dat ik toen heb geschreven, heeft niet alleen mij veel geleerd over mijzelf, maar heb ik ook gebruikt in de lessen met de kinderen in hvo. De lessen die ik heb gemaakt naar aanleiding van dat sprookje, zullen de kinderen hopelijk aanzetten tot nadenken over hun eigen leven en dat van anderen. Verder hoop ik dat ze leren dat ze in hun leven zelf keuzes kunnen maken om hun leven een andere kant op te laten gaan, als zij dat willen.
De eindopdracht heb ik gebruikt om deze lessen op papier te zetten, zodat hvo-leraren of andere leraren in het basisonderwijs ze kunnen gebruiken en hopelijk net zoveel plezier eraan beleven als ik heb gedaan in de lessen met de kinderen van De Blijberg en Prinses Margriet basisschool in Rotterdam.
De komende jaren wil ik verder onderzoek doen naar de relevantie van sprookjes in het hvo en levensbeschouwinglessen, dus tips of info zijn welkom.
(Opleiding Utrecht, juni 2007, e-mail: machelno@hotmail.com)

Verder maakte Jannet van den Berg een werkstuk over weerbaarheid en hvo, Jolanda de Bree een werkstuk over het wat, hoe en waarom van drama in het basisonderwijs, Tity Dijkstra een werkstuk over pesten en Hanna ten Zijthoff een werkstuk over rouwverwerking in het hvo.
(allen Opleiding Groningen, juni 2007)