|
Over lesgeven in het multiculturele onderwijs - Martien Schreurs In deze focus staat de praktijk van het multiculturele onderwijs centraal. De docent zal vertellen over allerlei situaties die hij meegemaakt heeft in de periode waarin hij lesgaf op een zogenaamde zwarte school in Amsterdam-West. Allerlei alledaagse ervaringen die in zijn ogen typerend zijn voor het lesgeven op zwarte scholen zullen in deze workshop ter sprake komen. Zijn focus is gericht op de communicatie tussen een docent op een zwarte school en de leerlingen. In weerwil van de veelgehoorde uitspraak dat “kinderen kinderen zijn”, heeft de docent aan den lijve ondervonden dat het er toch echt anders toegaat op zwarte scholen. Een van de dingen die anders is dan op witte scholen, is de autoritaire opstelling van de docent. De docent moet laten zien dat hij of zij de baas is om de klas in het gareel te houden. Maar geldt dit niet ook op witte scholen? In mindere mate, luidt het antwoord van de docent. De docent zal daarover uitweiden aan de hand van concrete voorbeelden. De vraag die hierbij op het spel staat, is hoe wij die andere leerlingen uit andere culturen kunnen begrijpen en daar op een humane wijze mee om kunnen gaan. Hoe kan een humanistische docent een humane invulling geven aan de autoritaire rol die hij of zij geacht wordt te spelen? Een ander belangrijk kwestie die in deze workshop centraal staat, zijn de taboeonderwerpen waarover moeilijk gesproken kan worden op zwarte scholen. De docent heeft ervaren dat bepaalde zeer gevoelige kwesties als de moord op Theo van Gogh, de oorlog in Irak en de aanslagen op 11 september angstvallig vermeden werden. Hij zal aan de hand van een brief van de schooldirectie aan alle docenten laten zien dat daar zelfs een beleid over ontwikkeld was binnen de school waarin hij werkte. De schooldirectie had goede redenen voor deze struisvogelpolitiek. Tijdens de aanslagen op 11 september waren er leerlingen die in vol ornaat Palestijnse vlaggen vertoonden. We zijn bang voor provocaties en scheldpartijen die steeds weer losbarsten wanneer zulke maatschappelijke kwesties ter sprake worden gebracht. Hoe kunnen wij daar toch een discussie over beginnen? Als ik vandaag les zou geven op een zwarte school, dan zou ik natuurlijk de film van Wilders laten zien en daarover een plenaire discussie beginnen. Natuurlijk zullen dan scheldpartijen losbarsten. Maar kan dit schelden geen voorportaal zijn naar de redelijkheid? Mijn collega’s op school dachten hier duidelijk anders over. Zij gingen de confrontatie uit de weg. Als de discussie losbarst, dan staan ook wij als representanten van de westerse wereld ter discussie. Wij geloven nog steeds in democratie en mensenrechten, maar hoe kunnen wij die overtuigend verdedigen wanneer blijkt dat deze idealen vaak misbruikt worden om een bepaalde imperialistische politiek door te voeren? De docent zal een simulatieles geven over een gevoelig onderwerp dat op 24 mei ter discussie staat in de media. Waarschijnlijk is het nog steeds die monsterlijke film van Wilders. Is het mogelijk om verder te gaan dan de waan van de dag en de achterliggende vragen over de multiculturele samenleving aan de orde te stellen? Hoe kunnen wij in deze opgeklopte sfeer van polarisatie bevorderen dat er genuanceerder nagedacht wordt over de vraag hoe mensen uit verschillende culturen kunnen samenleven? Hier ligt een belangrijke taak voor humanisten in het onderwijs.
|