Regelmatig stel ik mijzelf de vraag: "Vrede', wat betekent dat vandaag voor mij?"
Voordat ik aan het schrijven van deze impressie begon, schoten er in dit verband allerlei actuele beelden door mijn hoofd: autobommen bij het vliegveld van Glasgow, Majoor Bosshardt met de Strijdkreet op de Amsterdamse wallen, vele duizenden mensen bijeen in een stadion in Londen om een tien jaar geleden overleden celebrity muzikaal te herdenken.
Vrede, wat is dat eigenlijk en hoe raak ik kinderen met dit thema?
Wie mij geraakt heeft is de gastenbroeder van een Trappistenklooster in Vlaanderen. In KRO's Kruispunt toont hij de verslaggever de grote slaapzaal waar de broeders optimaal gemeenschap vieren. Daar is niets dubbelzinnigs aan! De broeders hebben zich ten doel gesteld zich dag en nacht de aanwezigheid van hun medemensen bewust te zijn. Niet alleen te werken maar ook te rusten in aandachtigheid voor elkaar.
Vrede is aandacht geven.

De beelden van het klooster schuiven over mijn ervaringen van het cursusweekend. We logeerden in wat nog niet zolang geleden een Jeugdherberg heette. Dat is voor mij nog wel even een punt geweest, met z'n achten op een kamer in stapelbedden. Ik heb het nodig om me te kunnen terugtrekken na een intensieve dag. Of denk ik dat alleen maar?
Twee krijgen er midden in de nacht zo enorm de slappe lach dat ik wel mee moet doen zonder te weten wat de aanleiding was. Echt, in tijden niet zo liggen schuddebuiken in mijn eentje. De grootste snurker, die me ieder uur op mijn horloge deed kijken, zit 's morgens als eerste klaar om mijn schouders te masseren, mijn slapie boven me heeft doodstil wakker gelegen in de veronderstelling dat ik sliep.
De enige man in het gezelschap gaat na de wekker direct douchen en daarna op de gang de krant lezen om ons de gelegenheid te geven toilet te maken en de perikelen van de 'overgang' te bespreken.
Vrede is je vooroordelen overwinnen.

Verder nog wat geleerd? Was er niet sprake van een cursus?
Zeker! Professor Lennart Vriens hield op vrijdagavond een lezing. Hij ging in op de begrippen 'beschaving, burgerschap en democratie'. Vraag van een deelnemer: "Hoe kunnen we met name allochtone kinderen betrekken bij 'onze' praatcultuur?" Professor Vriens: "We kunnen niet voorkomen dat kinderen racistisch denken. Probeer hen oog te laten krijgen voor het eigen oordeel. Geef veel aandacht aan de geldende normen van de samenleving en van de school. Stel grenzen aan het taalgebruik en wees als leerkracht een moreel voorbeeld. Bied alternatieven voor geweld door middel van bijvoorbeeld Mediation. Een techniek die kinderen kunnen leren en binnen de groep toepassen."
Vrede is overdracht van waarden op basis van affectie.

Trainster en mediator Albertine Smit werkt tal van praktijksituaties met ons uit. Wat is voor ieder van ons het moeilijkst in een conflictsituatie? Hoe reageren wij op agressie thuis, op school en op straat?
Vrede is contact maken, humor inzetten.

We oefenen in het zuiver waarnemen en je bewust zijn van het perspectief van de ander.
Vrede is je voorzien van zoveel mogelijk informatie over een situatie.

Geweldloosheid kun je trainen, net als je spieren, en dit weekend ben ik een stukje sterker geworden. Bedankt allemaal.
Graag tot een volgende keer. Opdat wij niet verslappen!

Heleen Blaazer, juli 2007

(Deze tekst is oorspronkelijk geschreven voor het Mededelingenblad van het Humanistisch Vredesberaad.)