Hvo in de praktijk: waar ga en sta je voor?!
- Lesgeven; identiteitsontwikkeling bij studenten zien.
- Leerlingen die plezier hebben in ontdekken, nieuwsgierig zijn naar anderen en daardoor rijker worden.
- Kinderen wat meegeven voor hun leven.
- Glansoogjes, concentratie, inspiratie, dat je ziet/voelt/weet dat dingen binnenkomen en doorwerken.
- Gesprek/dialoog/drama over ‘de dood’, interactie spel en humor.
- Toen de leerlingen vroegen om een extra les. Ze wisten niet dat je op zoveel manieren over vrijheid kon nadenken.
- Als ik een klik heb met de cursisten.
- Naast mensen mogen staan.
- Het moment van ‘herkenning’.
- Dat kinderen die het project afronden, met een zelfgemaakt filmpje laten zien over hun bezoek aan de moskee.
- Studenten zijn ‘gepakt’ en denken na over ‘wie ben ik?’.

Hvo in de praktijk: waar loop je tegen aan?!
- Studenten zijn niet gepakt of bereid, ze voelen het nut niet.
- Op het moment dat ik met een grote drukke groep alleen maar klassikaal kan werken en het niet voor elkaar krijg een dialoog op gang te brengen.
- Vinden van een baan levo/hvo bestaat in de maatschappij niet, is mijn ervaring.
- Het moment dat cursisten passief en heel afwachtend zijn.
- Niet het verzet kunnen breken en zelf in een negatieve klagende positie belanden.
- Collega’s zeggen: “Oh, het vak levensbeschouwing, jij kent de bijbel zeker, ga je ook naar de kerk…….”
- Missen van inspiratie.
- Lesgeven aan een klas die nergens in geïnteresseerd is en daar voornamelijk orde moeten houden. Al die regels! 
- Organisatie- en communicatieproblemen oplossen vanuit zorg voor studenten.

Hvo: idealen in praktijk!

Succesfactoren

Belemmeringen

Putten uit eigen passie Goede actieve werkvormen Loslaten Heldere doelen Voedende omgeving Uit context stappen Verwondering & nieuwsgierigheid Echt contact met leerlingen Kleine groepen Persoonlijke idealen Doorzettingsvermogen Aansluiten bij belevingswereld Vrijheid qua invulling lessen Lol hebben in werken met mensen Inspiratie uit vak Dialoog met leerlingen

Klein lokaal - grote groep Negatieve houding van groepen Verplichte lessen Teveel product te weinig proces Gevoel van leegloop Tekort aan inspiratie en spiritualiteit Negatieve elementen in schoolcultuur Niet ‘gepakte’ studenten Geen aanknopingspunten en ingangen Niet los kunnen laten Gevoel ‘alles zelf moeten doen’ Regels! Tienerleeftijd Slechte afstemming collega’s Communicatie- en organisatieproblemen Het vak bestaat niet altijd! Schoolmethode haaks op zelf nadenken

Hvo positioneren: aanbevelingen

Opleiding hvo en levensbeschouwing	Beroepsgroep
Meer werkvormen toegepast op pubers Minder op religie richten Meer filosofie Gesprekstechnieken Meer oefenen	Trots zijn! Aanwezigheid bij bijvoorbeeld onderwijsdagen Aansluiting bij collega’s zoeken Landelijk contacten opbouwen PR! Verdiep je in belangen van anderen Geef praktische voorbeelden Ouders als doelgroep Zelfstandigheid leerlingen bevorderen
Werkgever	Beleidsmakers
Uitstraling dat het een belangrijk vak is Samenwerking met andere vakken Ruimte en tijd krijgen	Geld! Faciliteren kleine groepen Faciliteren ruimtes Vergroten status hvo en levensbeschouwing